Herkese merhaba. Bendeniz Ergoterapist Büşra İşçi. Pediatri alanında ergoterapi hizmeti veriyor ve duyu bütünlemeden praksiye pek çok alt başlıkta özel gereksinimli çocuklarla çalışıyorum. Ergoterapi ülkemiz için yeni bir alan olduğundan sizlere ergoterapi, ergoterapi ve psikoloji arasındaki ortak noktalar ve ergoterapistlerin çalışma alanları hakkında bilgi vermek istedim. Küçük tanımlarla başlayalım mı?
Bu Yazıda Sizi Neler Bekliyor?
Ergoterapi Nedir?
Ergoterapi anlamlı ve amaçlı aktivitelerle sağlığı ve refahı geliştiren kişi merkezli bir sağlık mesleğidir. Ergoterapinin temel amacı kişilerin günlük yaşam aktivitelerine katılımını sağlamaktır. Ergoterapistler kişi ve toplulukların istedikleri, ihtiyaç duydukları veya kendilerinden beklenen aktiviteleri yapabilme becerilerini geliştirerek veya aktiviteyi ya da çevreyi kişilerin katılımını daha iyi sağlayabilecek şekilde düzenleyerek bu amaca ulaşırlar.
Ergoterapistler; kişilerle bire bir çalışmak, gruplarla veya topluluklarla iş birliği içinde çalışmak için gerekli bilgi, beceri ve davranışlarla donatılmış olmalıdır. Peki hangi alanlarda bilgi sahibi olması gerekir? Tıp, sosyal davranış, psikoloji, psikososyal gelişim ve değişim, ergoterapi bilimi alanlarında geniş eğitime sahiptir, sahip olmalıdır.
Peki Kimlere Ergoterapist Denir?
Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi bölümünde dört yıllık lisans eğitimi alan ve başarıyla mezun olan kişiler ergoterapist unvanı alır. Tıpkı psikoloji alanında olduğu gibi ergoterapi alanında da mezunlar sıklıkla yüksek lisans yaparak uzmanlığını almak istemektedir. Mezun sayısı henüz az sayılabilmekte.
Ergoterapistler Kimlerle Çalışır?
Ergoterapistler, herhangi bir sağlık problemi nedeniyle vücut yapı ve işlevlerinde bozukluğu olan kişilerle çalışabilir. Ayrıca yer aldığı sosyal-kültürel azınlık grup nedeniyle toplumdan dışlanmış veya katılımı kısıtlanmış tüm kişilerle de çalışabilir.
Ergoterapi; kişilerin topluma katılımının fiziksel, duygusal veya bilişsel yetenekleri; aktivitenin özellikleri veya fiziksel, kültürel, sosyal, davranışsal ve yasal çevre ile desteklendiği ya da kısıtlandığı varsayımı ile hareket eder. Bu nedenle ergoterapi toplumsal katılımı artırmak için kişi, aktivite ve çevre düzenlenmesi ile kişilerin yeterliğini artırmaya odaklanır.
Ergoterapi Hizmeti Nerede Verilir ve Ergoterapistler Nerelerde Çalışır?
Ergoterapi; ev, okul, iş yeri, fabrika, sağlık merkezi, huzurevi, rehabilitasyon merkezi, hastane ve adli kurum gibi kamu kuruluşları ile özel veya gönüllü kuruluşları içeren geniş bir yelpazede uygulama alanına sahiptir. Kişiler ergoterapi sürecine aktif olarak katılırlar. Sonuçlar kişi merkezlidir ve çeşitlidir.
Aktivite performansında düzelme veya aktivite katılımından kaynaklanan memnuniyet ölçülür. Sağlık mesleği olarak ergoterapiyi düzenleyen ülkelerin çoğunda üniversite düzeyinde mesleğe özgü eğitim gereklidir.
Ergoterapi ve Psikoloji için Ortak Hedefler Nelerdir?
Psikoloji gibi ergoterapi de ruh sağlığı alan mensubu sayılan bir meslek grubu. Sosyal destek anlamında bireyin katılımını artırıcı aktivitelerin yanı sıra bağımlılık gibi pek çok psikoloji konusuna da doğrudan katkı sunma imkanı var. Bireyin ve toplumun ruh sağlığına, psikolojik sağlamlığına, sosyal becerilerine ve günlük yaşam becerilerine destek vermek için ergoterapistin katkı sunabileceği pek çok başlık vardır. İşte bazıları:
- Programı sürdürme
- Rutini sağlama
- Başa çıkma becerileri
- İlaç yönetimi
- Eğitim
- Topluma ulaşım ve katılım
- Sosyal beceri gelişimi
- Serbest zaman yönetimi
- Para yönetimi
- Çocuk bakım
Ergoterapi ve Psikoloji kişilerin tamamen bağımsız olabilmesini hedefler.
Ancak ergoterapi günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız olmalarını ilk sıraya koyar. Günlük yaşam aktiviteleri üç aşamada gerçekleşir:
- Kişisel bakım
- İletişim
- Mobilite
Kişisel bakım aşaması için; mesela kişinin öz bakım becerilerinin gerçekleşmesi sağlanabilir. Örneğin; şizofreni hastası bir bireyin duş almak istememesi ve duş alma davranışına adapte edilmesi… Ya da öz bakım becerilerinde bir düzenleme ve geliştirme yapılması gibi.
İletişim aşaması için; mesela sosyal veya grup iletişim becerilerinin gelişimi amaçlanabilir. Örneğin; psikolojik tanı almış bir bireyin durumu değerlendirilerek grup terapilere katılımı sağlanabilir. Böylece hayatta yalnız olmadığını, onun gibi birçok insanın var olduğunu fark edebilir ve kendini ifade etme becerisi de desteklenmiş olur.
Üçüncü aşama mobilite; bir yerden bir yere transfer geçişlerin sağlanmasıdır. Hastanın aktif olarak hareket halinde olması hedeflenir. Ergoterapi Modellerine Dayalı (MOHO,COPM,PEO vb) değerlendirme yöntemleri seçme ve uygulama, kişi merkezli aktivite müdahale stratejileri ile kişileri değerlendirir. Kişiye özel müdahale programı oluşturur.
Kişinin günlük yaşamında kazanım haline getirebileceği bir uğraş, aktivite müdahale programı oluşturulur. Örneğin; sanat terapi, grup terapi, müzik terapi gibi ilgisinin olduğu alanlara yönlendirilmesi sağlanır. Bu müdahaleler ise kişinin psikoloji yani ruh sağlığı için destek oluşturur.
Ergoterapi, psikoloji alanındaki psikoterapiden farklı olarak bireyin bağımsız bir hayat sürmesine odaklanan fiziksel müdahalelerde, aktivite ve uğraşlar kazanmasında başat rol oynar. Bunları yaparken bilişsel destek de sağlamış olur. Tedavi tek başına değil ruh sağlığı meslek gruplarının ortak çalışması ile yürütülür.
Günlük yaşam aktivitelerinde kişiye özel ev ergonomik düzenlemeler de yapılır. Ev ortamı kişiye uygun hale getirilir ev içerisine belirli hatırlatıcı uyaranlar konulur. Müdahale programı oluşturulurken kişinin çevresel faktörleri de değerlendirilir. Yakınlarına müdahale programından bahsedilir ve gerekirse çevresel düzenlemeler yaparak destek sağlanır.
Ergoterapi ve Psikoloji Ortak Paydasındaki Tanılar Nelerdir?
Ergoterapi ve psikoloji için ortak çalışma alanı olan pek çok psikopatolojik tanı mevcuttur. Ancak bunlar için kişinin tek bir tedavi alması yeterli olmayacaktır. Multidisipliner bir yaklaşımlar, birden fazla alanda desteklenmesi kişinin bağımsızlığını hızlandıracak ve psikolojik iyi oluşuna da destek verecektir.
Ergoterapi ve psikoloji alanları, ülkemizde birbiriyle eş zamanlı hareket edecek şekilde ilişkilendirilmeye başladı. Bu durumun kanıtı olarak; psikolojik danışmanlık merkezlerinde, aile danışmanlığı merkezlerinde, rehabilitasyon merkezlerinde, psikiyatri hastanelerinde ve psikiyatri kliniklerinde ergoterapistlerin yer almaya başlamasını sunabiliriz. Eş zamanlı ve ortak hedeflere sahip birden fazla uzmanın, alan mensubunun bireyin iyi oluşunda kazandıracağı zaman bence oldukça kıymetli.
Her iki alan mensuplarının da nöroloji, nöropsikoloji alanında dersler ve uygulamalar görmüş olması da ortak hedeflere giden yolu çizmekte hız kazandıracaktır.
Peki Bahsettiğimiz Psikoloji Tanıları Neler?
- Anskiyete-Kaygı Bozuklukları
- Duygu Durum Bozuklukları
- Şizoid Bozukluklar (şizofreni ve bağlı bozukluklar)
- Öfke Problemleri
- Madde Bağımlılığı
- Yeme Bozukluklar
- Pornografi, teknoloji, kumar bağımlılığı
- Özel fobiler
- Yaygın Gelişimsel Bozukluklar
- Nöro-gelişimsel Farklılıklar
- Gelişim geriliği
Eğer cevapladığım bu sorular yeterli gelmediyse @ergoterapistbusraisci hesabından bana mesaj atabilirsiniz. Farklı psikoloji tanıları için ergoterapi çalışmalarına dair yazılarım gelecek. Arşiv’de beklemede kalın…
Editörün Önerisi: Yazıyı beğendiyseniz ve bu konu hakkında ileri okuma yapmak isterseniz Toplum Temelli Uygulama Alanlarında Ergoterapi adlı kitabı okuyabilirseniz. Çok bilgi yüklemesi oldu şöyle eğlenceli bir yazı yok mu, diyorsanız Batman’in Özgül Fobisi adlı yazımızı ısrarla öneririz.
Bu yazılı içerik Psikoloji Arşiv Yayın İlkeleri ‘ne uygun şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Occupational Therapy | Sensory İntegration | Floortime
busraisci.otr@gmail.com
İzmir, Turkey
