Selam sevgili Psikoloji Arşiv okuru, nasılsın? İlk görüşmemizin ardından biraz zaman geçti, eğer henüz tanışmadıysak Sadakatsiz Dizi İncelemesi yazıma seni de beklerim. Bugün, Gözlerinin Ardında (orijinal adıyla Behind Her Eyes) adlı mini dizinin psikolojik inceleme yazısı ile karşındayım.
Diziyi sonu tahmin edilemez olduğu gerekçesiyle ve tavsiye üzerine izledim. Herhangi bir ön araştırma yapmadan ve beklentisizce izlediğim için üzüldüm açıkçası. Tamamen kişisel olan bu durumun sebebi de kitabı olan Gözlerinin Ardında gibi işleri önce okumayı daha çok tercih ettiğimden. Yine de izledikten sonra pişman olmadığımı gönül rahatlığıyla söyleyebilirim. Özellikle oyuncuların performanslarını öyle çok beğendim ki… Gizem ve gerilim yaratmak uğruna hikayelerin eksik aktarılması ve karakterleri yakından tanıyamamak seyir keyfimi kursağımda bıraktı. Buradan itibaren spoiler alarmı vermek zorundayım ama bence siz okumaya devam edin.
Dizideki en beğendiğim ve hikayesini merakla beklediğim Rob karakteri gizemli atmosferden dolayı seyirciyle kısıtlı sürelerde buluşuyor. Bu karşılaşmalarımız genellikle Adele’in hatıralarında olduğu için başlarda “Acaba Rob diye biri gerçekten var mı?” sorusunu akıllara getiriyor. Psikolojik gerilim türünü takip eden izleyiciler için “Rob, Adele’in sahip olduğu kimliklerden biri mi?” sorusu diğer sorulardan biri olabilir. En azından benim için öyleydi. Adele’in Louise’ye emanet ettiği günlük Rob’a ait olmakla birlikte, ben Rob ve David’in tanışma sahnesini görene kadar ikna olamamıştım.
Bu Yazıda Sizi Neler Bekliyor?
Gözlerinin Ardında ne anlatıyor?
Hikaye genel hatları ile şöyle: Ana karakterlerden Adele ailesini evlerinde çıkan yangında kaybetmiş olduğu için rehabilitasyon merkezinde gözetim altında tutulmaktadır. Hayatta değer verdiği tek kişi olan David’i bir daha görmek ümidiyle gün sayan Adele, merkezde Rob isimli gençle tanışır. Rob da sağlıksız aile ilişkilerinin sürdüğü evinden daha güvenli ve konforlu bulduğu aynı rehabilitasyon merkezinde madde bağımlılığı tedavisi görmektedir.
Peki, Rob Karakterinin Gözlerinin Ardında Ne Vardı?
Rob’un David’e aşık olduğu andan itibaren değişen dengeler hikayenin yönünü tayin ediyor. Rob, David’i yeni bağımlılık nesnesi olarak konumlandırır. Bu da dostu olan Adele’den kurtulması gerektiğini ona düşündürür. Böylece zekası küçümsenemeyecek kadar keskin ve manipülatif Rob, Adele’in bedeninde kendi ruhu ile yaşamayı seçer. Bunu nasıl yaptığı konusu benim için fazla psişik ve konuyu dağıtmamak adına bu kısmı detaylandırmayacağım.
Dizide, Rob karakteri genellikle bağımlılık hali ile ön plana çıkarılıyor. Bu bağımlılık hali de sadece madde kullanımına bağlı olarak karşımıza çıkmıyor aslında. Tanıştıktan sonra Adele’e olan bağlılığı başlarda tatmin edici ve mutluluk veren bir dostluk ilişkisiyken , sonradan yıkıcı bir hale evriliyor. Benzer şekilde David’e olan tutkusu da hem çevresine hem kendine zarar verici şekilde ortaya çıkmakta. Evet, tıpkı madde kullanımı ve tüm diğer bağımlılık türleri gibi…
Bağımlılık ve Etkileri
Bu noktada belki bağımlılık nedir ve kişileri nasıl etkiler bundan kısaca bahsetmek yerinde olacak. Eğer herhangi bir bağımlılık yapıcı madde bedenimize girmişse beynimizde birtakım değişiklikler olur. Bu değişiklikler, maddeyi kullandıktan sonra beynin haz merkezinin aktive olmasına sebep olur. Bundan sonra, beden, etkisi geçen maddeyi haz merkezini aktive etmek için yeniden ister ve döngü başlar. Madde kullanım halinde beynimizdeki haz merkezi kısa süreli olarak tetiklenirken, kullanılmadıkça beynimizdeki acı merkezi aktif hale gelir ve kişiyi kontrol etmeye başlar. Rob da bir madde kullanıcısı olarak kendi deneyimini şöyle aktarmaktadır: “Merkezde anlamadıkları şey, bazılarımız bunu bırakmayı istemiyor.” Evet, bazı durumlarda bu mümkün olabilir ama bahsettiğim döngü dolayısıyla artık bağımlılık zaten Rob’un özgür iradesini de kontrol etmeye başlamıştır.
Araştırmalarla Bağımlılık
Yapılan araştırmalar, yüksek kaygı düzeyi ve anksiyete bozuklukları ile madde kullanımının yakın ilişkide olduğunu gösteriyor. Özellikle ergenlik döneminde aile içi şiddet, istismar durumları ciddi tetikleyiciler olarak karşımıza çıkıyor. Bunun yanında şiddete ve suça meyletme oranının da madde kullanımı ile anlamlı bir ilişki içinde olduğunu gösteren araştırmalar mevcut. Tüm bunlar, ruhu Rob ile değişmiş olarak karşımıza çıkan Adele’in David’e saplantılı bir şekilde bağlı ve şiddete meyleden sağlıksız davranışlarını anlamlandırmamızı sağlıyor. Çünkü, çoğumuzun bildiği gibi kaygı bozuklukları kendini ilişkilerimizde sıklıkla gösterir, uzun süre saklamak kolay değildir.
David’le evliliği sürecinde uzun süre madde kullanmadığını gördüğümüz Adele’in, yani Rob’un ruhunun, bağımlılık nesnesi olan madde yerine David’i koyduğunu söylemek mümkün. Diğer yandan, Rob rehabilitasyon merkezini kendi ailesinin yanında olmaktan daha güvenli buluyorsa bunun kendince haklı sebepleri mutlaka vardır: Rob’un ablasının yanına döndüğünde karşılaştığı ilgisizlik ve seneler sonra ablasının Louise’le telefonda konuşurken söyledikleri buna dair önemli ayrıntılar gibi geliyor. Yetişkinliklerinde bu şekilde mutsuz ve sağlıklız ilişkilerinin olması Rob’un ergenlik döneminden bugüne getirdiği birtakım olumsuz deneyimleri olduğunu izleyiciye hissettiriyor.
Sona Yaklaşırken…
Diziye dair karşılaştığım neredeyse tüm incelemelerde psikolojik konulardan çok psişik konular işlenmişti. Ben de psikolojik bir yorumun da seyir zevkimize katkı sağlayacağını umarak okumuş olduğunuz içeriği ürettim. Bu içerikle birlikte Rob’u hem sürprizli bir karakter oluşu hem de beni ilk sahneden itibaren etkilemesi sebebiyle yakından tanımaya çalıştım. Kendini şiddete meylederek ve suç işleyerek var etmesi beni oldukça rahatsız etse de onu anlamaya çalışmak ve hikayesine yakından bakmak oldukça heyecan vericiydi. Dilerim senin de ilgini çekmiştir tüm bu söylediklerim. Ne düşündüğünü benimle ve sevgili Arşiv ekibi ile paylaşmak istersen bize yorum bırakmayı unutma lütfen, merakla bekliyoruz. Kendine iyi bak sevgili okur, sağlıcakla kal!
Eğer henüz izlemediysen ve bu içerikle birlikte ilgini çektiyse Gözlerinin Ardında dizisinin fragmanını senin için ekledim. Belki yazıdan sonra izler ya da izlediklerini yeniden hatırlamak istersin.
Bu yazı Psikoloji Arşiv Yayın İlkeleri ‘ne uygun şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Editör: Selin Cennet Gülmez
Görsel Tasarım: Taner Türker
Kaynakça
Altuner, D., Engin , N., Gürer, C., Akyay, İ., & Akgül , A. (2009). Madde kullanımı ve suç ilişkisi: kesitsel bir araştırma . Tıp Araştırmaları Dergisi, 87-94.
Turhan, E., İnandı , T., Özer, C., & Akoğlu, S. (2011). Üniversite öğrencilerinde madde kullanımı, şiddet ve bazı psikolojik özellikler. Türk Halk Sağlığı Dergisi, 33-44.
Psikolog
